8. Sınıf Türk Dış Politikasında Yaşanan Gelişmeler Ders Notu Selçuk Hoca

Yabancı Okullar Sorunu: Osmanlıda sağlanan ayrıcalıklardan yararlanan yabancı devletler birçok okul açmıştı. Bu okullarda devlet gerektiği kadar denetim yapamıyordu. Böyle bir durumdan yararlanan yabancı okullar, eğitimden çok misyonerlik ve ajanlık gibi zararlı faaliyetler içerisinde bulunuyorlardı. Özellikle Amerikan, Fransız ve İngiliz okulları çoğunluktaydı. Osmanlının son dönemlerinde azınlıkları isyana teşvik ettiren bu okullar ayrıca ülkede farklı kültürlerin oluşmasına da neden oluyorlardı. Yeni Türk devleti içinde tehlike oluşturan bu okullar, Lozan Barış Antlaşmasında, Türk Hükûmetinin koyacağı kurallara uymaları şartıyla faaliyetlerine devam edebileceklerdir şeklinde çözümlenmiştir. Lozan’dan sonra yabancı okullarla ilgili yasal düzenlemeler yapıldı. Çıkarılan‚ Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile yabancı okulların ayrıcalıklarına son verildi ve bu okullar Millî Eğitim Bakanlığına bağlandı. Bu duruma en çok Fransa tepki gösterdi. Hatta Fransa yabancı okullar sorununu Milletler cemiyetine taşımaya çalışmış, Türkiye bunu kendi iç meselesi olduğunu belirterek teklifinin bağımsız devlet anlayışına uymadığını belirterek teklifi reddetti.

Dış Borçlar Sorunu : Ekonomisi giderek kötüleşen Osmanlı Devleti dış ülkelerden aldığı borçların faizini dahi ödeyemez hâle gelmiş ve iflas etmişti. Bunun üzerine verdikleri borçların ödenmesi için alacaklı devletler Düyun-u Umumiye’yi (Genel Borçlar İdaresi) kurup borçlarını tahsil etmeye başladılar. Lozan Antlaşmasında Osmanlıdan kalan borçlar, Türkiye ile Osmanlı’dan ayrılan devletler arasında paylaştırılacak ve yirmi yıl içinde ödenecektir şeklinde kararlaştırıldı.

ATATÜRK DÖNEMİ TÜRK DIŞ POLİTİKA

KONULARI

1929 Dünya’da yaşanan ekonomik kriz Türkiye’nin ekonomisini olumsuz etkileyince ödemede aksaklıklar yaşandı. Türkiye ve Fransa arasında 1933 yılında borçlarla ilgili bir görüşme daha yapıldı ve yeni bir antlaşma imzalandı. Türkiye’nin ödeyeceği borçların taksit süresi uzatıldı ve Türkiye 1954’e kadar borçlarını ödedi. Bu sorun, barışçıl yollarla, akılcı ve hukuka uygun bir şekilde çözüme kavuşturulmuştur.