8. Sınıf İnkılap Tarihi 6. Ünite: Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası Kavram Sözlüğü

8. SINIF T.C. İNKILAP TARİHİ ve ATATÜRKÇÜLÜK

6. ÜNİTE: ATATÜRK DÖNEMİ TÜRK DIŞ POLİTİKASI ÜNİTE KAVRAMLARI

DIŞ POLİTİKA: Mllî politika” olarak

adlandırılan ve millî menfaatlere uygun, milletin yararını gözeten bir temele dayandırılan politikadır.

TAM BAĞIMSIZLIK: Bir devletin her

alanda tam bir egemenlik ve özgürlük

haklarına sahip olmasıdır.

GERÇEKÇİLİK: Yapılması imkânsız

olan hayalci fikirler yerine

gerçekleştirilebilecek olan durumların

uygulanmasıdır.

MÜTEKABİLİYET (Karşılıklılık): Bir

devletin diğer devletin vatandaşlarına, mahkeme kararlarına veya herhangi bir davranış biçimine gösterdiği tutumuna karşılık, diğer devletin de aynı biçimde davranmasıdır.

Örnek: Millî Mücadele sırasında

İngilizlerin tutukladığı Türklere karşılık

Anadolu’daki İngiliz subaylarının

tutuklanmasını emrederek mütekabiliyete

verdiği önemi göstermiştir. Bu politikasını

esirlerin serbest bırakılması aşamasında da

devam ettirerek İngilizlerin Malta

Adası’nda tuttukları Türkleri kurtarmıştır.

BARIŞÇILIK: Bağımsız bir devlet olarak

ülke içinde mutlu bir yaşam sürmenin ve

diğer milletlerin de birbirleriyle iyi ilişkiler içinde yaşamalarının amaçlanmasının öngörülmesidir.

KAPİTÜLASYON : Bir ülke tarafından

başka bir ülkenin vatandaşlarına verilen

ticari ayrıcalıklar bütünüdür.

DÜYUN-U UMUMİYE İDARESİ: 1881- 1923 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu'nun iç ve dış borçlarını denetleyen kurumdur.

LOZANDA ÇÖZÜLEMEYEN

SORUNLAR:

1- Yabancı Okullar Sorunu: 3 Mart 1924

Tevhidi Tedrisat Kanunu ile yabancı

okullar Milli Eğitim Bakanlığı'na

bağlandı. 1925’te çıkarılan genelgeyle

“Türkçe, Tarih ve Coğrafya derslerinin

Türk öğretmenler tarafından okutulmasına

karar verildi. Türk kanun ve

yönetmeliklerine uymayanlar kapatıldı.

2- Musul Sorunu: Lozan'da Musul

sorunu çözülememiş, daha sonra

Türkiye-İngiltere arasında yapılacak

ikili görüşmelerde çözülmesi

kararlaştırılmıştır. 9 ay içinde anlaşma

sağlanacak, sağlanamazsa Milletler

Cemiyeti'ne gidecekti. Sorun

çözülemeyince Milletler Cemiyetine

götürüldü. Cemiyet, Musul'u İngiliz

mandasındaki Irak’a verdi. Savaş yoluyla

alınacakken, “Şeyh Said İsyanı”nın

çıkmasıyla Türkiye, İngiltere ile anlaşmak

zorunda kaldı.

5 Temmuz 1926 Ankara