8. SINIF DOĞU ve GÜNEY CEPHESİ DERS NOTU

DOĞU CEPHESĠ

Uzun bir süre Osmanlı topraklarında huzur içinde yaşayan Ermeniler Fransız İhtilali ile birlikte Osmanlı Devletine karşı gelmeye başladılar. Ayrıca İngiltere ve Rusya‟nın kışkırtması ile Doğu Anadolu‟da bağımsız bir devlet kurma girişiminde dahi bulundular. Milli Mücadele sürecinde de Ermenilerin saldırgan tutum sergilemesi üzerine, TBMM Osmanlıdan kalan son düzenli birlik olan, Kazım Karabekir‟in başında bulunduğu 15. Kolorduyu (Düzenli Ordu ) Ermenilere karşı görevlendirdi. Sarıkamış, Kars ve Gümrü işgalden kurtarıldı.Türk orduları karşısında çaresiz kalan Ermeniler barış istemek zorunda kaldı. TBMM Hükümeti ile Ermenistan arasında 3 Aralık 1920‟de Gümrü Barış Antlaşması imzalandı.

Gümrü AntlaĢması ile; 1- Ermeniler, Doǧu Anadolu‟daki iddialarından vazgeçecek. Ermenistan Sevr’i reddetti.

2- Kars, Iǧdır, Sarıkamış Türkiye‟ye verilecek; Aras Nehri ve Çıldır Gölü sınır olacak. Ermeniler iĢgal ettiği yerlerden geri çekilmiĢlerdir. Ermeniler Misakı milliyi kabul eden ilk devlet oldu.

DOĞU ve GÜNEY CEPHESĠ

Gümrü AntlaĢması’nın Önemi

TBMM‟nin kazandığı ilk askeri ve siyasi başarıdır.

Ermenistan,TBMM’nin varlığını tanıyan ilk devlet oldu.

Ermeni Hükümeti, Sevr AntlaĢması’nın geçersizliğini kabul ederek, Doğu Anadolu‟daki her türlü isteklerinden vazgeçmiştir. Böylece Ermeni meselesi kapanmıştır.

Gümrü Antlaşması‟nda Osmanlı Devleti adı geçmemiş, böylece „„Türkiye‟‟ ismi ilk kez devlet adı olarak uluslararası bir antlaşmada yer almıştır.

Gümrü AntlaĢması ile Doğu Cephesi kapandı ve böylece milli mücedelede çözüme kavuşup kapanan ilk cephe oldu. Cephenin kapanması ile buradaki askeri güçlerimizin büyük bir kısmı Batı ve Güney Cephesi‟ne gönderilmiştir.

Gümrü Misak-ı Milli‟yi gerçekleştirme yolunda atılmış ilk adım oldu.

GÜNEY CEPHESĠ

İngilizler, Mondros Ateşkes Antlaşması‟ndaki kendi güvenlikleri ile ilgili maddelere dayanarak bölgeyi işgal ettiler. Yapılan anlaşma gereği İngilizler Urfa, Antep, Maraş, Hatay ve Adana çevresini Fransızlara bıraktı. Fransızlar Ermenilerle iş birliği içinde hareket etmeye başladı.…