V. ÜNİTE: DEMOKRATİKLEŞME ÇABALARI DERS NOTLARI

2020 – 2021 EĞİTİM–ÖĞRETİM YILI T.C. İNKILAP TARİHİ ve ATATÜRKÇÜLÜK

2020–2021

DEMOKRATİKLEŞME YOLUNDA ATILAN ADIMLAR

Güçlü Demokrasi Güçlü Devlet

 Düşünce ve inanç hürriyeti, millî iradenin hâkim olduğu demokratik ülkelerde gelişir.

 Siyasi partiler, farklı düşüncelerin meclise yansıtılabilmesi için demokratik yönetimlerin bir vazgeçilmezidir.

 Millî Mücadele döneminden itibaren millet iradesine dayalı, demokratik bir yönetim sisteminin oluşması için birçok çalışma yürütülmüştür.

23 Nisan 1920

Büyük Millet

Meclisi’nin Açılması

1 Kasım 1922

Saltanatın Kaldırılması

29 Ekim1923

Cumhuriyetin İlanı

3 Mart 1924

Halifeliğin Kaldırılması

1925 – 1930

Çok Partili Siyasi Hayat

Denemeleri

Demokratikleşmeye ve Millî İradeyi Hâkim Kılmaya Yönelik Atılan Adımlar Çok Partili Siyasi Hayat Denemeleri Kurucusu Kuruluş Tarihi En Önemli Özelliği Ekonomi Politikası Siyasi Anlayışları Kapatılış Şekli ve Tarihi Kapatılış Nedeni Halk Fırkası Mustafa Kemal Atatürk 9 Eylül 1923 Cumhuriyetin ilk siyasi partisi Devletçi - iki dereceli seçim sistemi - cumhuriyetçilik ve laikliğe bağlı - köklü inkılapları savunur – – Terakkiperver Fırkası Kazım Karabekir 17 Kasım 1924 Cumhuriyetin ilk muhalefet partisi Liberal (serbest) - iki dereceli seçim sistemi - cumhuriyetçiliğe bağlı - inkılapların zamana yayılması anlayışı hâkim - cumhurbaşkanının partisinden istifa etmesi - halkın düşünce ve inançlarına saygılı Hükümet tarafından kapatıldı 3 Haziran 1925 Şeyh Sait İsyanı sonrası Serbest Fırkası Fethi Okyar Ağustos 1930 – Liberal (serbest) - tek dereceli seçim sistemi - cumhuriyetçilik ve laikliğe bağlı - kadınlara siyasi haklar verilmesini savunur Kendini feshetti (kapattı) 17 Aralık 1930 Menemen Olayı öncesi

Not: Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında;  1925’de doğu bölgelerimizde yaşanan rejim ve inkılap karşıtı Şeyh Sait İsyanı  1926’da İzmir’de yaşanan Mustafa Kemal’e suikast girişimi  ve 1930’da rejim ve…