8. Sınıf Toplumsal Alanda Yapılan Yenilikler Ders Notu

Osmanlı Devleti’nde diğer alanlarda olduğu gibi kıyafet konusunda da bir birlik yoktu.

Toplumun her kesimi ayrı ayrı kıyafetler giyiyordu. Ayrıca Osmanlıda yaşayan azınlıklar kendi kültürel unsurlarını yansıtan kıyafetler giyiyordu. Bu durum toplum hayatında ayrıma sebep oluyor ve bu yüzden toplumsal birliktelik sağlanamıyordu.

Şapka inkılabı toplum tarafından kabul görünce 1934 yılında “ Bazı Kisvelerin Giyilemeyeceğine Dair” kanun çıkarıldı. Osmanlı toplumu farklı dinlere mensup insanlardan oluşmaktaydı ve bunların kıyafetleri de farklıydı. Çıkarılan bu kanun ile de hangi din ve mezhepten olursa olsun ibadethanelerin dışında, dinî kıyafetle gezinmeleri yasaklandı. Bu yasaktan sadece Diyanet İşleri Başkanı, Rum ve Ermeni Patrikleri ile Yahudi Hahambaşı muaf tutuldu. Böylelikle giyim kuşam konusundaki kargaşaya son verilerek milli birlik ve beraberlik güçlendirdi. Kılık kıyafet alanında yapılan yenilikler Halkçılık, Laiklik ve İnkılapçılık ilkeleri ile ilişkilidir.

TOPLUMSAL ALANDA YAPILAN YENİLİKLER

Şapka Kanunu /

Kılık Kıyafet

Kanunu

Takvim Saat

Ölçüde

Değişiklik

Soyadı Kanunu

Kadınlara Siyasi

Hak Verilmesi

Tekke-Zaviye ve

Türbelerin

Kapatılması

ŞAPKA İNKILABI ve KILIK KIYAFET KANUNU

Atatürk, Türk milletinin her anlamıyla çağdaş görünmesini istiyordu. Bu nedenle 1925 yılında Kastamonugezisinde ilk kez şapka giyerek halka tanıttı. Atatürk her alanda olduğu gibi bu yeniliğide bizzat kendisi uygulayarak Türk halkına önek oldu.

Şapka, halk arasında kısa sürede benimsendi. 25 Kasım 1925 tarihinde, Şapka Giyilmesi Hakkında Kanun kabul edilerek fes ve kalpak giyilmesi yasaklandı.

Tarikat üyelerinin bir araya geldikleri, dinî tören yaptıkları yerlere “tekke”, bu kurumların küçüklerine ise “zaviye” adı verilir. Osmanlıda birlik ve beraberlik duygularını geliştiren ayrıca toplum ile devlet arasında arabulucu bir rol üstlenen tekke, zaviye ve tarikatlar, zamanla uzlaştırıcı rolünden uzaklaşıp birlik ve beraberlik duygusunu zayıflatmaya başlaması, kurumlardaki kişilerin şahsi menfaatleri için…