Temel Hak ve Sorumluluklarımız — 5. Sınıf Renkli Konu Özeti

ÖNEMLİ KAVRAMLAR Hak·Özgürlük·Sorumluluk·Temel insan hakları·Anayasa·Yaşama hakkı·Eğitim hakkı·Sağlık hakkı·Barınma hakkı·Çalışma hakkı·Haberleşme hürriyeti·Yerleşme ve seyahat hürriyeti·Düşünce ve kanaat hürriyeti·Kişi dokunulmazlığı·Konut dokunulmazlığı·Hak ihlali Hakkını kullan, sorumluluğunu unutma 5.4.3 · Sayfa 1/5 T<>E<>M<>E<>L<> <>H<>A<>K<>L<>A<>R 5. Sınıf · Temel Hak ve Sorumluluklarımız Ö<>Ğ<>R<>E<>N<>M<>E Ç<>I<>K<>T<>I<>S<>I Toplum hâlinde yaşamak bir düzen gerektirir. Düzenin sağlanması ve sürdürülmesi, kurallar çerçevesinde kişilere sorumluluklar yükler. Yani toplum hâlinde yaşadığımız için başına buyruk hareket edemeyiz.

Haklarımızı kullanırken başkalarının haklarını dikkate almamanın veya sorumluluklarımızı yerine getirmemenin; hem kendi hayatımızı hem de başkalarının hayatını nasıl etkileyeceğine yönelik bilince sahip olmamız gerekir.

D<>Ü<>Ş<>Ü<>N<>: Evde, okulda, sokakta ve otobüste sorumlulukların nelerdir? Bu sorumlulukları yerine getirmediğinde hem sen hem de çevrendekiler ne gibi sorunlar yaşar?

1<>.<> <>T<>O<>P<>L<>U<>M<> <>D<>Ü<>Z<>E<>N<>I<> <>V<>E<> <>S<>O<>R<>U<>M<>L<>U<>L<>U<>K Bu konunun üç temel kavramı vardır. Tanımları dikkatle oku.

2<>.<> <>H<>A<>K<>,<> <>Ö<>Z<>G<>Ü<>R<>L<>Ü<>K<> <>V<>E<> <>S<>O<>R<>U<>M<>L<>U<>L<>U<>K HAK Bir özgürlüğün sağlanması için kişiye anayasa ve kanunlar ile tanınmış yetkilerdir.

Örnek: Eğitim hakkı, sağlık hakkı, yaşama hakkı.

ÖZGÜRLÜK

Her türlü

dış etkiden bağımsız

olarak kişinin

kendi iradesi ve düşüncesine

dayanarak karar vermesi

durumudur.

Örnek: Düşüncesini kimseden korkmadan açıklamak.

SORUMLULUK

Kişinin

kendine ve başkalarına karşı

yerine getirmesi gereken

yükümlülüklerini zamanında

gerçekleştirmesidir.

Örnek: Ödevleri zamanında yapmak, okul kurallarına uymak.

Temel insan hak ve özgürlükleri, doğuştan sahip olduğumuz haklardır. Bu haklara sahip olmak için hiçbir şey yapmamıza gerek yoktur; insan olarak dünyaya gelmemiz yeterlidir.Haklarımızdan vazgeçemeyiz ve haklarımızı devredemeyiz.

T<>.<>C<>.<> <>A<>N<>A<>Y<>A<>S<>A<>S<>I<> <>·<> <>1<>2<>.<> <>M<>A<>D<>D<>E<>: “Herkes, kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir. Temel hak ve hürriyetler, kişinin topluma, ailesine ve diğer kişilere karşı ödev ve sorumluluklarını da ihtiva eder.”