5.3.3. Mezopotamya ve Anadolu Medeniyetlerinin Ortak Kültürel Mirasa Katkıları Ders Notu

Anadolu: Günümüzde Türkiye’nin Asya kıtasındaki topraklarının olduğu bölgedir.

Mezopotamya: İlk Çağ’da Fırat ve Dicle nehirleri arasında kalan bölgedir.

 Anadolu ve Mezopotamya’da geçmişten günümüze birçok uygarlık yaşamasında bazı faktörler etkili olmuştur. Bunlar;

ANADOLU UYGARLIKLARI

MEZOPOTAMYA VE ANADOLU MEDENİYETLERİNİN

ORTAK KÜLTÜREL MİRASA KATK ILARI

HİTİTLER

Kızılırmak ve çevresinde kurulmuştur.

Başkentleri bugün Çorum ili sınırları içinde kalan Hattuşaş ( Boğazköy ) tır.

Devleti Kral yönetirdi. Kral aynı zamanda başkomutan, başrahip ve baş yargıç idi.

Hitit Kraliçelerine Tavananna denir. Kraldan sonra yönetimde en yetkili kişi idi.

Devlet İşleri Pankuş adı verilen mecliste görüşülürdü. Kral, Tavananna ve soylulardan oluşurdu.

Çok tanrılı bir din anlayışı hâkimdi. Bu nedenle “Bin Tanrılı İl” de denir.

Hitit devlet yapısında sınıfsal bir tabaka vardı.

Mısırlarla tarihteki ilk yazılı antlaşma olan Kadeş Antlaşması’nı imzaladılar.

Tanrılara hesap vermek amacıyla, bir yıl boyunca yaptıkları iyi ve kötü şeylerin kayıtlarını Anal adı verilen yıllıklar yazdılar. Böylece tarafsız tarih yazıcılığı da başlatmış oldular.

Asurlarla yaptıkları ticaret sayesinde çivi yazısını öğrendiler. Bunun yanında Hiyeroglif yazısını da kullanmışlardır.

Ekonomik faaliyet olarak tarım yapılırdı. Ayrıca altın, bakır, gümüş ve demir madenlerini işleyerek yaşamlarını kolaylaştıran araç gereçler yapmışlardır.

LİDYALILAR

İYONYALILAR

Batı Anadolu’da Menderes ve Gediz nehri çevresinde kurulmuşlardır.

Başkenti Manisa Salihli yakınlarındaki Sard şehridir.

Krallıkla yönetilmişlerdir.

Çok Tanrılı bir din anlayışı benimsemişlerdir.

Parayı icat ederek takas usulüne son vermişlerdir. Böylece alışveriş kolaylaştı, ticaret hızlandı.

Ticareti geliştirmek için Efes’ten başlayıp Mezopotamya’da Ninovaya kadar uzanan Kral Yolu’nun temellerini attılar. Bu yol Lidyalıları zenginleştirdi ve kültürel etkileşime neden oldu.

Kısa sürede yıkılmışlardır. Sebebi ise ordularının çeşitli kavimlerden toplanan ücretli askerler oluşmasıdır.